Etxea(e)ko Euskararen

Ikastetxeetako LH1, LH2 eta LH3ko ikasleentzat egokitu ditugu Euskararen Etxean kokatutako Euskararen Interpretazio Zentroko edukiak.

Hala, Hizkuntza aniztasuna munduan eta gugan izeneko jardueran, ikasleek bi ekintza ezberdinetan parte hartzeko aukera izango dute, Hostopostoak eta Hizkuntzen mundua.

Biak ala biak, Euskararen Interpretazio Zentroaren edukiak lantzeko jarduerak dira, eta bisita bakarrean egin daitezke.

Hostopostoak, mahai-jolas erraldoi bat da; bertan, EIZko edukiekin lotutako hainbat proba egin eta galdera erantzun beharko dituzte.

Hizkuntzen Munduan, aurkezpen dinamiko eta parte-hartzaile baten bidez munduko hizkuntzei, hizkuntzen garrantziari eta euskarari buruz hitz egingo dugu.

Egin erreserba telefonoz: 94 402 80 81

Cormac McCarthy idazle estatubatuarrak 1973. urtean idatzitako Child of God (Jainkoaren Seme) eleberria plazaratu du Igela argitaletxeak.  Juan Mari Mendizabalek ekarri du euskarara,  eta Anjel Lertxundik epilogoa idatzi du. Joseba Agirrezabalaga, berriz, azalaz arduratu da.

McCarthy bizirik dagoen idazle estatubatuar onenetarikoa da, eta biolentzia eta tragedia uztartzen dituen Southern Gothic genero narratiboaren  ordezkaria da.

Bere ibilbidearen hastapenetan idatzi zuen Jesusen Seme, zeina euskarara ekarritako McCarthyren lehen obra den. Honatx sinopsia: “Lester Ballard izaki ustela da. Bere infernurako bidea da hau. Ez da esperantzarik Tennesseeko baso goibeletan.

Zergatik da, bada, hain nobela nabarmena? Faulknerren oinordeko behinenak idatzi duelako, humanitatearen akaberak zer dakarren erakusten digulako, uste baino gertuago ditugun Tennesseeko baso goibelei ere euskara darielako.

Gau eremu ilunagorik egon balitz, aurkituko zukeen, dio narratzaileak. Zenbatetan ez garen ilunpean galdu. Lester Ballard izaki ustela da. Eta, halere, zu izan zintezke Lester Ballard”.

McCarthyk makina bat nobela arrakastatsu idatzi ditu; haietariko batzuk zinean ikusi ahal izan dira, tartean, No Country for Old Men (2005) eta The Road (2006). Haatik, zaleen eta adituen nobela kutuna Blood Meridian (1985).

Ramon Saizarbitoriaren Martunene eleberri ezagunak hamar urte beteko ibilbidea beteko du aurten. Hori dela eta, Bilbo Zaharra Forumak ekainean egingo duen irakurleta jarraiturako hautatu du.

Aurretik baina, sei hitzaldi biltzen dituen hiru hitzorduko ekitaldia ondu du, hilaren 21etik 23ra bitarte.

Egitaraua:

Astelehena 21

Pedro Alberdi: Fikzioaren hitzarmenak.

Markos Zapiain: Trauma eta transmisioa.

Asteartea 22

Mariasun Landa: Irakurketa eta ebokazioa.

Juanjo Olasagarre: Martutene: irakurketa bat.

Asteazkena 23

Itxaro Borda: Eta emazteak zer?

Iban Zaldua: Martutene: Esperimentu bat fikzioarekin.

2021. urtean plazaratu zuen Saizarbitoriak Martutene. Eleberri luzea da, eta bi bikoteren harremana jorratzen du, tartean, atzerriko neska bat ere agertuko da.

Ikastetxeek covid ziurtagiria aurkeztu beharrik gabe bisitatu ahalko duzue Euskararen Interpretazio Zentroa, eta baita eskola programan parte hartu ere.

Dena den, guztion beharretara egokitzeko asmoz, online bisita egiteko aukera eskaintzen ere jarraitzen dugu.

• Ikastetxeentzako eskola programa

Ikastetxeek Euskararen Interpretazio Zentroko bisitaz gainera, eskola programa egiteko aukera dute, hau da, lantegi batean parte hartzeko aukera eskaintzen dizuegu.

Hartara, Interpretazio Zentrora egindako bisitan euskararen historia, jatorria edota egoerari buruzko informazio baliagarria jasoko dute ikasleek. Era berean, euskararen erabilera eta sustapenarekin lotutako lantegi batean parte hartzeko aukera ere izango dute.

Jarraian, Eskola-programaren berri ematen duen bideoa ikus dezakezue:

Egin erreserba!

Hiru urteko geldialdi eta gogoetaren ondotik, etorri da laukotearen hirugarren lana, Vulk ez da, euskara hutsez grabatua. Egun formatu digitalean eskura daiteke, baina otsailaren 14an formatu fisikoan izango da, binilozko LPa.

Hirugarren lana aurreko bi diskoen jarraipen sakona da, izan ere, hiru urtez izan da Bilboko post-punk laukotea diskoa prestatzen. Grabazioak bi nobedade nagusi biltzen ditu: batetik, euskara hutsean aritu dira estreinakoz eta bateria-jotzailea berria da, Jangitz Larrañagak Javier Marco ordezkatu baitu.

Aurreko lanetan euskararen presentzia izanagatik ere, euskaraz abestutako kantuak berez nabarmendu ziren, tartean, 2018an plazaratutako Ground For Dogs diskoan jasotako Behiaren Begirada.  “Andonik (abeslariak) bere eguneroko hizkuntzan idatzi du, zuzenago ateratzen zaio. Kantatzeko era aurreko diskoetan baino adierazgarriagoa da. Letren edukia ulertzen ez baduzu ere, mezua argiago iristen zaizu. Inoiz baino unibertsalagoa da”, azaldu dute taldekideek Mondo Sonoro aldizkarian.

-Vulk Ez Da diskoak hamar kantu biltzen ditu. Abestiok post-punk klasikotik edaten duen jario garaikidean biltzen dira, oraintsu argitaratu dute Spotify zerrendari erreparatzea baino ez dago, bertan, soinu klasikoak eta garaikideak nahasten baitira, angeluarrak eta oldarkorrak, hala nola, Zarama, Jotakie, The Stooges, Television, Fugazi, Adolescents, Big Boys, Gang Of Four, The EX, LCD Soundsystem eta Kaskezur.

“Birusen hilabete hauetan gure lurralderik mugatuenean giltzapetu gara, eta bizilagunari arreta gehiago eskaini behar izan diogu eta Londreseko moda-bandan gutxiago pentsatu behar izan dugu”, esan dute taldekideek lan honen erreferentzien harira.

Berako (Nafarroa) Atala estudioan jaso dute disko, zuzenean, Iñigo Irazoki teknikariaren gidaritzapean, eta Montgri diskoetxeak argitaratuko du: “Kantuok adiskidetasunari eta amodioari buruz hitz egiten dute ikuspegi existentzial batetik, eta gizateriaren indarkeriara hurbiltzen gaituzte errealitatearen ezintasunetik”.

Informazio gehiago, Berria egunkarian.

Erein eta Igela argitaletxeek otsailaren 2an aurkeztuko dituzte Literatura Unibertsala bildumako 180, 181 eta 182. aleak: Bihotza negar eta irri, Maryse Condé (itzultzailea, Joxe Mari Berasategi), Ekaitza eta beste 34 ipuin, Kate Chopin (itzultzailea, Joxe Mari Berasategi) eta Landa aldeko neskak, Edna O’Brien (itzultzailea, Gema Lopez Las Heras).

Maryse Condé Frantziako idazle feminista ezaguna eta Karibeko kultura afrikarraren zabalkundeko ekintzailea da. Frantsesez idatzi du bere obra ia osoa. Askotariko lanak idatzi ditu, tartean, fikzio historikoa, ipuinak, eleberriak, saiakerak eta olerkiak.

Bihotza negar eta irri 1999. urtean argitaratu zuen. Maryse haurra da kontakizunaren protagonista. Etxean, Karibeko Guadalupe uhartean, gurasoek ez dute kreolerik hitz egin nahi, eta harro daude frantsesak izateaz, baina, familiak Paris bisitatzen duenean, neska txikiak erreparatzen dio zuriek sorbalda gainetik nola begiratzen dieten.

Kate Chopin, jaiotzez Katherine O’Flaherty Louisianan bizi izan zen idazle estatubatuarra izan zen.  Gehienbat ipuinak idatzi izan zituen, 200 inguru. Wikipediaren arabera, “Louisianako kreoleen ohitura eta hizkerak adierazten zituenez bere lanetan, idazle kostunbristatzat hartu zuten askok; baina bazegoen beste alde bat bere kontakizunetan, emakumezkoen esperientzia angelu berrietatik agerraraztekoa, independentziarako grina eta desira sexuala duten emakumezkoak dira sarri”. Ekaitza kontakizuna 1898. urtean idatzi zuen.

Edna O’Brien irlandar nobelagilea da. Farmaziako ikasketak egin zituen, eta farmazialari jardun zuen, 1960. urtean estreinako eleberria argitaratu zuen arte: The Country Girls (Landa aldeko neskak), zeinak trilogia osatuko zuen Girl with Green Eyes (1962) eta Girls in Their Married Bliss (1964) lanekin batera. Trilogiak Irlandaren historia kontatzen du, bere bi protagonisten bizitzaren bitartez. Protagonistek nazionalkatolizismoak markatutako gizarte landatar eta kontserbadore bati egin behar diote aurre, non emakumeek askatasunerako tarte txikia duten.

Bilboko Lautan Hiru. Antzerki txikia, festibal handia ekimenaren laugarren edizioa egingo da otsailaren 3an, 10ean, 17an eta 24an. Jaialdian 11 emanaldi bilduko dira. Horiekin batera, umeei zuzendutako txotxongilo-ikuskizun bat ere izango da. Egitasmoa Euskaltzaindiak ondu du, Cafe Bar Bilbao, 7Katu gaztetxea eta BIRA Kultura eragileekin elkarlanean.

Euskaltzaindiaren arabera, “gehienbat, formatu txikiko lanak antzeztuko dira LAUTAN HIRU jaialdian, hala iraupenari, nola muntaketari dagokionez (oro har, 15-40 minutuko piezak izango dira), eta lau agertokitan antzeztuko dira: Euskaltzaindiaren egoitzan (Plaza Barria, 15), BIRA Kulturan (Erronda kalea, 2); Cafe Bar Bilbaon (Plaza Barria, 6); eta 7Katu gaztetxean (Solokoetxeko eskailerak)”.

Egitarauari dagokionez, honatx hitzorduak:

OTSAILAK 3:

Haurrentzako txotxongilo tailerrak

17:30 (7katu gaztetxea): 60 minutuko bi txanda; txanda bakoitzean 12 haur / 6-11 urtekoentzat / Zurrunka teatro

Izen-ematea: info@euskaltzaindia.eus / 944 158 155

19:00 (Euskaltzaindia): Susanaren iraultza / Esther Carrizo (50’)

20:00 (BIRA): Lakoste / Eneritz Artetxe (40’)

OTSAILAK 10:

19:00 (Cafe Bar Bilbao): Zure sotoko ardoa / XIX. Cafe Bar Bilbao saria – Irakurketa dramatizatua (25’)

20:00 (BIRA): Ogiak hizketan baleki / Mamiak kolektiboa – Josune V. Mendizabal (45’)

OTSAILAK 17:

21:00 (Euskaltzaindiaren egoitzatik abiatuta): Noiz utziko dio euria egiteari / Piszifaktoria Ideien Laborategia (20-30’)

20:00 (7katu): Ipuin-kontalaria / Maite Arrese (35’)

19:00 (Euskaltzaindia): Artistak eta kazetariak 1.0 / Kaitin Allende (25’)

OTSAILAK 24:

19:00 (Euskaltzaindia): Tribis – baserri galdue / Jon Ander Urresti (50’)

20:15 (7katu): Udaberria heldu da / Les Bobe Bobe (35’)

21:15 (BIRA): Tatxan magia ikuskizuna / Imanol Ituño eta Yogurinha Borova (35-40’)

Informazio gehiago, hemen.

Julen Gabiria @gabiriakopa idazle eta itzultzaileak duela pare bat aste iragarri zuen bere sare sozialetan Art Spiegelman suediar-estatubatuarrak egindako Maus komiki klasiko, mitiko eta historikoa euskaratzen ari zela. “Momentuz ederra izaten ari da itzuli ahal izate hutsa. Ea irakurketaren fasea ere gozagarria den zuontzat!”, azaldu zuen Gabiriak bere Twitter kontuan.

Halaber, Binke! Galdakaoko eta Usansoloko Aldizkaria itzutzaile galdakoztarrarekin solastatu da esku artean duen itzulpenaren harira. Gabiria gainera, tokiko argitalpen horretako ohiko kolaboratzailea da.

Itzultzaileak aldizkarian kontatu duenez, Bilboko Astiberri argitaletxearen eskaria jaso zuen Maus euskarara ekartzeko. Argitaratzaileak “txapela kentzeko moduko apustua» egin duela ere azaldu dio Gabiriak Binkeri, “euskaraz argitaratu ahal izateko eskubideak erosi behar izan ditualako lehenago”. Elkarrizketa osoa, hemen.

Wikipediaren arabera, Maus ingelesezko komiki liburu edo eleberri grafiko autobiografikoa da. (…) Bertan, bi istorio paralelo kontatzen ditu: Alde batetik, gaur egungo harremana Art komikigilearen eta Vladek haren aitaren artekoa, eta bestetik (ildo nagusia) aitak kontzentrazio-esparru batean bizi izandakoa, nondik eta bizirik atera baitzen.

Liburuaren orijinaltasuna pertsonaien irudikatzean datza, multzoka sailkatzen baititu arraza edo naziotasuna kontuan hartuta, eta horren arabera animalia talde batean edo bestean marrazten ditu: Juduak saguak dira (“maus” alemanieraz), alemaniarrak katuak, poloniarrak txerriak, frantziarrak igelak, britainiarrak arrainak, estatubatuarrak txakurrak,eta abar.

Oxford hiriko unibertsitateak iaz argitaratutako How to study comics & graphic novels gida euskaratu du UPV/EHUKo LAIDA Literatura eta Identitatea ikerketa-

Jatorrizko bertsioaren gidoia Enrique del Rey Caberok (Alcalako Unibertsitateko Juan de la Cierva doktoretza ondoko ikertzaileak) eta Michael Goodrumek (Canterbury Christ Church Unibertsitateko Historia Modernoko irakasleak) idatzi dute, eta Josean Morlesín Melladok marraztu du. Morlesín UPV/EHUko Arte Ederren Fakultateko irakaslea eta LAIDA Literatura eta Identitatea ikerketa kidea. Itzulpenaz Juan Kruz Igerabide arduratu da.

UPV/EHUren arabera, “Fikziozko narrazioa funtsezkoa izan da zinemaren hastapenetik, eta gidoia da zehazki kontakizun horren lehen hazi edo abiapuntua. Irudiek euren kabuz komunikatzeko duten ahalmena dela eta, zinema gidoiak ikus-entzunezko hizkuntzak bere-berezko dituen ezaugarriak eta teknikak gaineratu dizkie ahozko eta idatzizko narrazio tradizionalen baliabideei. Berezitasun horrek gidoigintzari buruzko askotariko testuak eta argitalpenak eragin ditu azken urteotan. Horien artean nabarmenenak eta esanguratsuenak aukeratzea, eta haien edukiak eta irakaspenak biltzea da, hain justu, jarraian datozen orrialdeen xedea: fikziozko gidoigintzari buruzko ikuspegi orokorra eskaintzea eta, nagusiki, lehen aldiz euskaraz egitea”.

Euskarazko bertsioak Alvaro Rabelli gidoilariak eta José Carlos Torre komikigileak idatzitako hitzaurrea dakar; amaieran, berriz, Nick Sousanis San Francisco State Universityko irakasleari egindako elkarrizketa biltzen da.

Gida PDF formatuan dago eskuragarri, hemen.