Etxea(e)ko Euskararen

Irailaren 1ean ezereztuko da Euskararen Etxean kokatutako Euskal Alien Nazioa ihes-gela.

Ordura arte, goizez eta arratsaldez egiteko aukera izango duzue. Horretarako, hartu telefonoa eta deitu:  94 402 80 81.

Parte-hartzaileek euskarari lotutako zientzia fikziozko misterioa askatu beharko dute aretotik atera ahal izateko.

“2155. urtean gaude. Estralurtarrak Euskal Herrira iritsi berri dira euskararekiko mirespenak itsututa. Beraien espazio-ontzia Euskal Herriko txoko guztietatik ikus daiteke. Beraien helburua argia da: euskara hartu eta beraien bizilekura eraman…”.

Hartara, azkar ibili ihes-gelak ez baitu luzez iraungo.

Erreserba egiteko, deitu lehenbailehen: 94 402 80 81.

Ane Labakak eta Beatriz Egizabalak idatzitako Erradikalak eta Mikel Gurreak sortutako Soka dira Ganbila antzerki saileko bi liburu berriak.

Bi lanok asteazkenean, ekainak 8, aurkeztuko dituzte Donostiako Tobacco Days liburu-dendan. Ane Labaka Mayoz, Beatriz Egizabal Ollokiegi, Mikel Gurrea (online) eta Oier Guillanek parte hartuko dute aurkezpen-ekitaldian.

Honatx bi antzerki lanen sinopsiak:  

Erradikalak

Ane Labaka Mayoz bertsolaria eta Beatriz Egizabal bakarrizketalaria plazaz plaza ibili dira 2017tik Erradikalak gara eta Erradikalak ginen ikuskizunekin. Bertan, neska gazte promesa etiketaz, zahartzeaz, gorputzaren aldaketez, sexualitateaz, merkatu patriarkalaz, intersekzionalitateaz, beldurraz, biolentziaz eta beste hainbat gairi buruz kantatu eta kontatu dute bakarrizketa eta bertsoen bitartez, umoretik, generoen arteko desparekotasunak ez ezik feministon kontraesanak ere agerian utziz. Hain zuzen ere, emanaldi horietako gidoiak daude bilduta Erradikalak izeneko liburu honetan, egileek obrari buruz idatzitako testu batekin eta Jule Goikoetxea Mentxakaren hitzaurrearekin batera. Hibrido moduan sailka dezakegun lana da hau, bertsogintzatik eta clown mundutik eraikita baitago.

Soka

Kezka batetik abiatu zen Soka idazteko txinparta. Jendartean tabua den, samin ikaragarria eragiten duen eta gutxitan azaleratzen den (eta, egiten duenean, esan gabe doa, gordinki) eskola jazarpenaren gaia ekartzen du mahai gainera antzerki moduan. Mikel Gurrea egileak, gainera, lehen orrialdetik luzatuko digu abisua: berak ez du pertsonaia epaituko. Ikusten duenaz, galdekatzen duenaz, gutaz, ikusleez, irakurleez hitz egiten du obra honek. Bertolt Brecht-ek egiten zuen antzera, gai bat paratzen digu begien aurrean, distantzia hartzen dugu, batzuetan ia oharkabean pasatzen diren ñabarduretan guk gure istorioa idatz dezagun. Gurrea zinemagilea ere bada, eta nabari da: zinematografikoa da oso darabilen idazkera. Tanttaka Teatroak eszenaratu zuen obra, Fernando Bernuésen zuzendaritzapean eta Iñaki Rikarte aktore zela. Liburuak Sokaren gidoia jasotzen du, Bernués eta Rikarteren testu banarekin batera.

2021ean egin zen Lantoki Kooperatiboaren lehenengo deialdia, eta egun, 7 entitate ari dira bertan lanean. 2021eko jardueraren ebaluazioa egin ondoren 2022ko irailetik 2023ko abendura lantoki kooperatiboa erabiltzeko 2 tokiren eskaintza egitea erabaki dugu.

• Euskararen Etxeak desberdinen arteko elkarlana sustatu gura ditu lantoki kooperatiboaren bidez; era berean, baita euskarazko jardunari babesa eman ere.
• Euskararen Etxeak euskararen sustapen eta hedapenean eragitea du helburu. Hori dela eta, lantoki kooperatiboan lan egiteko aukera izango dute euskara helburu edo misio duten entitate, elkarte edota norbanakoek.
• Lantoki kooperatiboaren erabilera DOAKOA da.

Nork izan dezake lantegi kooperatiboan lan egiteko aukera?

– Euskararen alde eta euskaraz lanean ari den edozein entitate, elkarte edo norbanakok.

– Euskara bere jardunaren helburu edo misio nagusi duen edozein entitate, elkarte edo norbanakok.

Nola egin daiteke lantegi kooperatiboan lan egiteko eskaria?

– Eskaria bete eta honako helbidera bidali beharko da: komunikazioa@euskararenetxea.eus

– Eskariak aurkezteko epea:  2022ko ekainaren 1etik 17ra.

– Euskararen Etxean eskari bakoitza kasuan kasu baloratuko da eta posta elektroniko bidez helaraziko da erantzuna.

– Lantegi kooperatiboan lekua, gehienez, bi urterako esleituko da. Behin epe hori pasata, berriz egin beharko da eskaria.

– Entitate, elkarte edo norbanako bakoitzari, gehienez ere, lagun birentzako lanerako lekua esleituko zaizkio.

– Deialdiaren oinarriak ikusi.

Euskaltzaleen Topaguneak Euskararen aldeko aktibazio soziala: aukerak eta proposamenak ikastaroa antolatu du ekainaren 27an eta 28an, Donostian, EHUren udako ikastaroen baitan.

“Aurten praktika zehatzetan jarriko dugu fokua: munduko beste hizkuntza gutxituetako hainbat aktibazio-esperientzia ezagutuko dugu (Galesko kasua bereziki landuz), beste mugimendu sozialetako esperientzietan arakatuko dugu eta berauen artean, euskararen aldeko dinamiketarako baliagarriak izan daitezkeen proposamenak aztertuko ditugu, eta azkenik, begirada euskalgintza barruko egitasmo berritzaileetan jarriko dugu”.

Egitaraua: 

Ekainak 27

Aktibazio-esperientziak munduko hizkuntza gutxituen artean, Maialen Sobrino. Lopez Garabide Elkartea

Cymdeithas yr Iaith: esperientziak partekatzen Gales eta Euskal Herriaren artean, Mabli Siriol Jones. Cymdeithas yr Iaith – Lehendakaria

Mahai ingurua: Aktibismo intersekzionala

Euskalgintzari begirada mugimendu ekologistatik, Lorea Flores Compains. Greenpeace – Hego Euskal Herriko koordinatzailea

Armairuak eta arnasguneak. Euskalgintzari begirada aktibismo feminista eta LGTB-tik, June Fernández Casete. Kazetari feminista

Ekainak 28

Ziberaktibismoa: Zuhaitza, Huntza, Mihura, Errizoma, Gorka Julio Hurtado. Talaios kooperatiba – Kooperatibista

Feminismoa eta euskalgintza: joan etorrian, Miren Aranguren Aranguren Etxarte. Emagin Elkartea – Koordinazio taldeko kidea, ikerketan jarduten du bereziki

Mahai ingurua: Mahai-ingurua: aktibazio sozialerako bide berriak mugimendu euskaltzalean

Mikel Azkarate Perez. Lau Haizetara topaguneko talde eragileko kidea

Iban Arantzabal Arrieta. Tokikom-Goiena – Goiena komunikazio Taldean zuzendari nagusia

Yasmine Khris Maansri. Laba-Iruñea – LABA elkartearen kidea

 Informazio gehiago, hemen.

Soziolinguistika Klusterrak 5 urtean behin egiten duen Hizkuntzen erabileraren kale neurketaren arabera, kaleko euskararen presentzia “berdin” mantendu da 2016tik 2021era.

Horren harira, Euskal Herriko kaleetan behatutako zortzi lagunetatik bat ari zen euskaraz (% 12,6). Datu hori 2016ko Hizkuntzen erabileraren kale-neurketan bildutakoaren berdina da.

Beraz, datuek erakusten duten egonkortze horretatik atera nahi bada, eta euskararen erabileran hazkunde nabarmena lortu, egokitzapenak eta berrikuntzak aplikatu beharko dira.

Emaitza nagusiak laburbilduta:

• Euskal Herriko kaleetan behatutako zortzi pertsonatik bat ari zen euskaraz (% 12,6). Datu orokor hau 2016ko Hizkuntzen erabileraren kale-neurketan behatutakoaren berdina da. 
  
• Ipar Euskal Herrian euskararen erabilerak beherantz jarraitzen du; beste lurraldeetan gorabeherak daude. 
  
• Eremurik euskaldunenean, herritarren %75-100 euskararen ezagutza duen eremuan, behera egin du euskararen kale-erabilerak azken bost urteetan. 
  
• Azken bost urteetan, haurren erabilerak gora egin du. 
  
• Zenbat eta gazteago, orduan eta gehiago gailentzen zaio emakumezkoen euskararen kale-erabilera gizonezkoenari. 
  
• Haurrak eta nagusiak batera daudenean euskararen erabilera altuagoa da, bereizita daudenean baino. 
  
• Hiriburuetan altuagoa da beste hizkuntzen erabilera Euskal Herri osoan baino. 

Soziolinguistika Klusterreko Olatz Altunak (Ikerketaren zuzendaria) eta Maialen Iñarrak (Landa-lanaren arduraduna) aurkeztu dituzte neurketaren emaitza nagusiak UPV/EHUren Ibaetako kanpusean.

Informazio gehiago, hemen.

<

Azkue Fundazioak eta Euskal Idazleek ekoitzitako Ahots Planeta literatur podcast feministak zuzeneko saio berezia egingo du Bilbon kokatutako Euskararen Etxean maiatzaren 27an, 19:30etik aurrera, Sorkuntza poetikotik itzulpengintzara izenburupean.

Ekitaldian Leire Bilbao idazle eta poetak eta Bego Montorio itzultzaile eta interpreteak parte hartuko dute. Ahots Planeta podcastaren arduradunek gidatuko dute zuzenekoa, Garazi Albizuak eta Idoia Carramiñanak.

• 

Ekitaldira bertaratzeko aukera izango da, baina Twitter Space-eren bidez ere entzun ahalko da: @IdazleElkartea . Sarrera doakoa da, eta bertaratuek “erregalia” dotorea jasoko dute.

Podcast fresko eta jostaria da Ahots Planeta; eta zehazki, euskal literatura feministaz aritzen da. Informazioa jaso eta testuak entzuteaz gain, publikoak modu aktiboan parte hartzeko aukera ere eskaintzen du. Helburu akademikorik gabe, gozamenetik egitea eta lotsarik gabe partekatzea da xede nagusia.Bizkaian sortua bada ere, beste planeta batera eramaten gaituzte Idoia Carramiñana eta Garazi Albizua idazleek. Programa bakoitzeko, fikzio bat osatzen dute idazleek eta saioaren azken atalean, testu bat idaztera animatzen dituzte entzuleak.

“Feminismoak lotzen gaitu. Eta, podcastak bogan daudela eta, pentsatu genuen literatura feminista oinarri duen podcast bat sortzea, eta Euskal Idazleen Elkartekoei bidali genien proposamena”.

Bada, oraingoan, podcasta zuzenekora eramango dute Euskararen Etxean, eta adi, saio hori bertatik bertara edo Twitter Space bidez baino ez baita jarraitu ahal izango. Feminismoa eta literatura zuzenean, Euskararen Etxean.

Euskal Herriko Musika Bulegoa elkarteak bere sariak banatu zituen astelehenean Barakaldoko BEC gunean; sarion seigarren edizioa izan da.

Guztira hamar artista izan dira sarituak: Olatz Salvador, Trio Zukan, Maite Larburu, Verde Prato, Chill Mafia, Ama, Ether Ensemble, Ramon Lazkano, Gaur, eta Motxila 21; hain justu, erakundeko zuzendaritza-batzordeak sari berezia eman dio Motxila 21 taldeari, “bultzatzen duen elkartasuna eta musikarien arteko elkarlana eredugarria delako”. 

Musika Bulegoaren arabera, “Euskal Herriko Musika Bulego Elkarteak, bertoko artista, talde edo musika proiektuek iaz burututako lana saritu ditu aurten ere eta 100 proposamen baino gehiagoren artean -proposamen hauen erdietan baino gehiagotan emakumeak izan dira buru- egin da aukeraketa. Sarien helburuak dira, besteak beste, euskal musikaren sektorea balioan jartzea, artisten lanak sustatzea, haien lanak ezagutzera ematea eta bultzatzea eta erakusleiho izatea”

Halaber, gogorarazi du iazko urtea sektorearentzat “oso zaila” izan zela, baina era berean, “oparoa” euskal musikarentzat.

Informazio gehiago, hemen.

Susa argitaletxeak Lizar Begoña idazlearen Gepardo japoniarrak poema liburua aurkeztuko du maiatzaren 27an, Donostiako Tobacco Days liburu-dendan, 11:00etatik aurrera.

Honatx sinopsia: “Hitzen zoo libre bat dakar Lizar Begoñaren Gepardo japoniarrak poema liburuak. Logika egituratuak desafiatuz eta formaren aukerak zukutuz, mundu garaikidearen testurak bildu ditu, organikoenetatik ukiezinenetara. Palmondoak, abereak, belar txarrak, Bergman, Brontë, Oteiza, Le Guin eta beste hartu ditu solaskide, zentrorik gabeko eremu batean kiribiltzeko gonbita eginez irakurleari”.

Wikipediaren arabera, Sopelan jaio zen Lizar, 1996ko abenduaren 29an, eta bizkaitar poeta da. 2020an Donostia Kultura III. Poesia Lehiaketa irabazi zuen Aro beilegia izeneko poesia-liburuarekin, zeina Balea Zuria argitaletxeak plazaratu zuen urte berean. Hartara, Geopardo japoniarrak idazlearen bigarren poesia lana da.

Literaturia literatur jaialdia maiatzaren 27tik 29ra egingo da, eta pandemia aurreko egoerara bueltatuko da, Zarautz euskal letrez betetzeko asmoz. Aurtengo edizioa Piztia. Aurkitzeko. Baretzeko. Pizteko lelopean egingo da. Lege Zaharren Enparantzaz gain, Modelo Aretoan ere egingo dira Literaturia jaialdiko ekitaldi batzuk.

Egitaraua:

Maiatzaren 27a, ostirala
20:00. Manifestua – Ana Malagon
20:15. Istanbul ikuskizun literario musikala – Oier Guillan, Lutxo Egia, Pelax, Telmo Trenor eta Elena Ramirez (Modelo aretoa)

Maiatzaren 28a, larunbata
Lege Zaharren enparantza
11:30-14:00 | 17:00-20:00. Liburu azoka
Ahotsenea – liburu aurkezpenak
11:30-14:00. Azokan
18:20-20:00. Garoan

11:00. LITERATTIPIA. Kamishibaizalea sormen lantegia – Iñaki Martiarena (Etxezabala)
12:00. Azokaren irekiera emanaldia. Omenaldia ITXAROPENAri (Lege Zaharren enparantzan)
12:30. Berrabiaraziko dugu literatura eskolan? mahai ingurua ikasle, irakasle eta eragileen artean – Imanol Epelde, Intza Alkain, Uxue Ostolaza eta Nerea Lasa (Modelo aretoa)
18:00. Frankenstein agurgarria gutun musikatua – Petti eta Ana Galarraga (Modelo aretoa)
22:00. Ødei – Kontzertua (Lege Zaharren enparantza)

Maiatzaren 29a, igandea
Lege Zaharren enparantza
11:30-14:00. Liburu azoka
Ahotsenea – liburu aurkezpenak
11:30-14:00. Azokan

11:30. Literatura unibertsala. Ibilitakotik ibiltzekora mahai ingurua. Manu Lopez Gaseni, Angel Erro eta Irati Jimenez (Modelo aretoa)
12:30. rr #5 marrak – Maialen Lujanbio (Merkatu plazako goiko solairuan)
17:00. Elkarrizketa baten soinua eta notak – Arantxa Iturbe, Eider Rodriguez eta Miren Narbaiza (Modelo aretoa)

Informazio gehiago, hemen